De Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden heeft zich op 1 mei 2004 verenigd met de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Nederlandse Hervormde Kerk tot de Protestantse Kerk in Nederland.

Al In 1985 besloot de synode dat de lutherse kerk zich aan zou sluiten bij het Samen-op-Weg proces van de gereformeerde en hervormde kerken. Langzaam werden de contouren van de PKN zichtbaar, een groots opgezet instituut. Het Samen Op Weg proces was niet zonder pijn en kleerscheuren. Bij Lutheranen was het grootste bezwaar de nogal stevige organisatiegraad die ook behoorlijk wat geld moest kosten, en het feit dat men als minderheid totaal kopje onder zou gaan in de grote Calvinistische massa. Aan de andere kant van het Samen Op Weg proces waren orthodoxe hervormden soms mordicus tegen de Lutherse confessie.

Maar uiteindelijk is het er dan toch van gekomen: de Protestantse Kerk in Nederland op 1 mei 2004 was het een feit. Sommige gemeenten blijven zo lang als mogelijk Evangelisch-Lutherse gemeenten, om hun eigenheid te bewaren, net zoals sommige hervormde gemeenten en gereformeerde kerken ook zo lang mogelijk zo blijven zoals ze waren.

In een aantal gevallen echter, was het simpelweg verstandiger aansluiting te zoeken bij lokale fusiepartners, omdat je met een grotere groep nu eenmaal beter het hoofd boven water kunt houden op allerlei, maar niet in de laatste plaats op financieel gebied.

Zo zijn een aantal Evangelisch-Lutherse gemeenten opgegaan in Protestantse gemeenten (I.W.) of ze zijn Evangelisch-Lutherse wijkgemeenten geworden van een grotere protestantse gemeente. Deze processen zijn voor alle partijen (hervormd, gereformeerd, luthers) een bezinning op de te varen koers, en niet in de laatste plaats ook een klein beetje inschikken, omdat de ander soms iets anders denkt over zaken dan jij zelf. Op diverse plaatsen is een vruchtbare samenwerking ontstaan, op diverse gebieden, soms ook zonder officiele definitieve fusie.

Er zijn voorzieningen getroffen om het Evangelisch-Lutherse gedachtegoed ook in de Protestantse Kerk te behouden. De gedachte hierachter is dat iedere traditie waardevol is voor de veelkleurigheid van Christendom en de kerk. Zo is er nog steeds een Evangelisch-Lutherse Synode die een adviserende functie heeft, en zijn er standaard een aantal Lutheranen afgevaardigd naar de Generale Synode, om daar een Luthers geluid te laten horen.

Het zou nu bijna gaan klinken alsof de Evangelisch-Lutherse traditie een museumstuk is, dat kunstmatig in leven wordt gehouden binnen de Protestantse Kerk. Dat is ze niet, ze is een levende traditie, maar omdat ze om historische redenen getalsmatig slechts krap 1% van de kerkleden is, zijn bepaalde voorzieningen nu eenmaal wenselijk.

door: Peter de Koning, laatst bijgewerkt op: 12-06-2006